Socjologia
Socjologia jest nauką o życiu społecznym.
Socjologia wiąże się z innymi naukami społecznymi, najważniejsze dyscypliny
naukowe mające związek z socjologią to: psychologia, etnologia, etnografia.
Nauka – usystematyzowany zasób wiedzy
uzyskanej w drodze metodycznie prowadzonych studiów; działalność badawcza
zmierzająca do uzyskania tej wiedzy.
Życie
społeczne – ogół
zjawisk wynikających ze wzajemnego oddziaływania jednostek i zbiorowości
(mówimy o nim gdy z faktu, że jednostka żyje w społeczeństwie wynikają pewne
prawidłowości polegające na tym, że jednostka musi się przystosować do grupy
społecznej; w tym znaczeniu socjologia zajmuje się tym czy dane zachowanie ma
związek z zachowaniami całej grupy społecznej).
Socjolog – taki przedstawiciel dyscypliny
naukowej, który jest przede wszystkim bezstronnym obserwatorem, ktoś kto dąży
do poznania społeczeństwa w sposób zdyscyplinowany, nie może kierować się
własnym systemem wartości, bo dyscyplina ta ze swej istoty jest naukowa. Socjolog
zajmuje się np. problemem posłuszeństwa syna ojcu, społeczną organizacją pracy,
powstańczą działalnością członków ujarzmionej narodowości. Dla socjologa ważne
są zachowania o znaczeniu społecznym. Zachowania znaczące są to takie
zachowania, które są wartościowe, spotykają się z aprobatą lub dezaprobatą
społeczną (otoczenia). Socjologa interesuje głównie to co jest „specyficznie
społeczne”, co wynika z wzajemnego oddziaływania ludzi na siebie, bez znaczenia
czy są to działania spontaniczne, czy zamierzone i celowe (stosunki pomiędzy
nauczycielem i uczniami w klasie, współdziałanie i rywalizacja w zakładzie
pracy). Socjolog musi dbać o ścisłe znaczenie stosowanych terminów, nie może
bezkrytycznie używać języka potocznego. Zainteresowania socjologa mają
charakter teoretyczny, poznanie interesuje go dla samego poznania.
Pytania,
które socjolog zawsze musi sobie zadawać:
§ Jak ludzie wobec siebie postępują?
§ Jakie są ich wzajemne stosunki?
§ Czy te stosunki społeczne
organizują się w jakieś instytucje?
§ Jakie wartości, idee poruszają
ludzi i instytucje?
Do życia
społecznego należą także różnego rodzaju przystosowania do grupy
społecznej, które są nieświadome. O życiu społecznym (życiu zbiorowym) mówimy
dopiero wtedy, kiedy stwierdzamy istnienie trwałej więzi, czyli trwałego układu
zależności i trwałych stosunków między osobami.
Reguły
dowodów socjologicznych – kryteria:
§ obiektywizm,
§ kontrola nad osobistymi
upodobaniami,
§ dokładnie widzieć niż osądzać
normatywnie.
Metodologia
jest ważna, jest to tylko narzędzie w zrozumieniu społeczeństwa. Statystyka nie
tworzy socjologii, jest pomocna w odpowiedzi na pytania socjologiczne.
Socjalizacja jest to proces uczenia się
właściwych danej kulturze ról społecznych. Oznacza to, że człowiek nie rodzi
się ludzkim lecz staje się nim dopiero w procesie wychowania. Niemowlę jest
organizmem biologicznym wyposażonym w wiele możliwości potencjalnych, które
proces wychowania kształtuje. Socjalizacja jest to ta część całkowitego wpływu
środowiska, która wprowadza jednostkę do udziału w życiu społecznym, uczy ją
zachowania się według wzorów przyjętych w danym społeczeństwie, rozumienia
kultury charakterystycznej w danym społeczeństwie. Socjalizacja kształtuje
osobowość człowieka, przystosowuje go do życia w zbiorowości, umożliwia
człowiekowi porozumiewanie się i inteligentne działania w ramach tej
zbiorowości, uczy jak trzeba się zachowywać aby osiągnąć cele życiowe.